واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

1060

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

در مرغزار تلاس « 1 » [ تلاش ، طلس طراز ] بوده است . محل اخير الذكر محتمل‌تر به نظر مىرسد ، زيرا كه قيدو غالب و فاتح بود و على الرسم مىبايست قورولتاى را در نقطه‌اى از متصرفات خويش تشكيل دهد . باحتمال قوى آن‌چه در دشت قتوان گذشت جشن و سرورى بود كه براق بخاطر قپچاق برپا داشته بود . از ديگر سو ، برغم خبر مندرج در تأليف رشيد الدين موضوع شركت منكو - تيمور در قورولتاى مزبور محل ترديد شديد است . گمان نمىرود كه صاحب و امير اولوس جوچى [ توشى ] با چنين سفرى موافقت كرده باشد . اما خيلى ممكن است كه يكى از افراد خاندان جوچى به منظور دفاع از منافع اولوس خويش در قورولتاى حضور داشته بوده است . پادشاه زادگان هفت روز سرگرم عيش و نوش بوده بساط بزم و طرب گسترده بودند و روز هشتم جلسات در تحت رياست قيدو آغاز گشت و وى نطقى ايراد كرده ديگر پادشاه زادگان را به صلح و آشتى دعوت كرد . براق خواسته بود به وى كه خلف قانونى جغتاى است يورتى تخصيص داده شود كه تكافوى تغذيهء لشكر او را بنمايد . دو ثلث ماوراء النهر را به او دادند . و قرار شد باقى را قيدو و منكو - تيمور در تصرف داشته باشند « 2 » . تصميماتى كه در قورولتاى اتخاذ شد و نحوهء مذاكرات نشان مىدهد كه وجود همهء شركت‌كنندگان را روح ياسا و سنت‌هاى دشت و صحرا

--> ( 1 ) - ( رشيد الدين ، چاپ علىزاده ، متن ، 110 - 109 ؛ همانجا ، ترجمهء آرندس ، 72 - 71 . به گفتهء رشيد الدين « شهزادگان بمرغزار تلاس و كنجك جمع شدند » . - تحريريه ) . ( 2 ) - ( رشيد الدين ، چاپ علىزاده ، متن 111 : « دو ثلث از ماوراء النهر براق را باشد و ثلثى قايدو و منكو - تيمور بدانند » ؛ همانجا ، ترجمهء آرندس ، 72 . - تحريريه ) .